Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
swidwin.prv.pl
Świdwin

Świdwin, miasto w środkowej części województwa zachodniopomorskiego, na Wysoczyźnie Łobeskiej, w północno – zachodniej części dużej krainy geograficznej zwanej Pojezierzem Pomorskim. Jest to polodowcowy obszar moreny dennej, którego rzeźba kształtowała się około 25 tyś. lat temu w okresie ustępowania lądolodu. Teren urozmaicony wieloma pagórkami, obniżeniami, jeziorami, dolinami drobnych rzek i strumyków.

Położenie matematyczno – geograficzne Świdwina wyznaczają współrzędne geograficzne 53° 47' N (szerokości geograficznej północnej) oraz 15° 47' E (długości geograficznej wschodniej).

Pradawna słowiańska osada ulokowała się w dolinie rzeki Regi, w jej górnym biegu. Rzeka jest najdłuższą rzeka Pojezierza Pomorskiego, jej długość wynosi bowiem 199 km. Wypływa z okolic Imienka, niedaleko Połczyna Zdroju i wpada do Bałtyku w Mrzeżynie. Oprócz Świdwina leżą nad nią takie miasta jak: Łobez, Resko, Płoty, Gryfice, Trzebiatów. Rega płynie w pradolinie wyrzeźbionej przez wody topniejącego lodowca przed ponad dwudziestoma tysiącami lat. Szerokość pradoliny w okolicy Świdwina osiąga w linii prostej ponad 1,5 km.

Świdwin leży w dawnej zachodniej części województwa koszalińskiego (obecnie w województwie zachodniopomorskim), na trasie dość ważnych szlaków komunikacyjnych. Przez miasto przechodzi linia kolejowa Szczecin – Gdańsk. Zbudowana ona została w latach 50–tych XIX wieku.

Trakty, czyli drogi bite, łączące Świdwin z Łobzem, Białogardem, Połczynem i Kołobrzegiem budowano wcześniej, począwszy od lat 40–tych XIX wieku.

Uważa się, że źródło słów nazwy Świdwin wywodzi się od słowiańskiego wyrazu “Skwilbin”, który miał oznaczać “krążek na bagnie”. Pojęcie to określało topografię osady otoczonej Regą z jej odnogą. Nazwa ta pojawiła się w dokumencie z roku 1280, stanowiącego akt kupna ziemi świdwińskiej przez margrabiów brandenburskich od biskupa kamieńskiego.

Tereny te bardzo dawno utraciły związki z Polską wobec czego funkcjonowały tu nazwy niemieckie, wywodzące się często z przekształconych pierwotnych nazw słowiańskich. W okresie kilku wieków panowania niemieckiego na Pomorzu miasto nosiło nazwą Schivelbein. Po wyzwoleniu, w dniu 3 marca 1945 roku, początkowo nazywało się Świbowina, a dopiero przy końcu roku po konsultacji z naukowcami ustalono ostatecznie nazwę Świdwin.

W Świdwinie mamy obecnie 4 place i 89 ulic. Ilość ta nie jest stała. Tak na przykład zniknęły z planu miasta ulice Olsztyńska (na terenie obecnego POM – u) oraz Rzeczna (obok gmachu Urzędu Miasta i Gminy). Powstało natomiast kilkanaście nowych ulic na nowo budowanych osiedlach. Pierwsze 54 nazwy ulic i placów nadała uchwała Zarządu Miejskiego z 26 lipca 1945 roku.

O pierwotnych mieszkańcach tutejszych ziem wiadomo niewiele. Pewne jest, że pojawili się oni tu znacznie później, niż na południu Polski, bowiem obszary te o wiele dłużej, gdyż jeszcze 20–15 tyś. lat temu pokrywała gruba czasza lądolodu plejstoceńskiego. W rezultacie ocieplania się klimatu, lód topniał i obsuwając się na północ odsłaniał nagą powierzchnię ziemi. Po pewnym, dość długim okresie czasu zaistniały dopiero warunki do rozwoju roślinności, a następnie pojawienia się zwierząt i ludzi.

Znaleziska archeologiczne pozwalają naukowcom sądzić, że początkowo ziemie tutejsze przemierzały gromady ludzkie należące do różnych kręgów kulturowych. Ale już od około trzech tysięcy lat zamieszkiwała je ludność reprezentująca kulturę przedłużycką, a później łużycką. Ludy te zaliczamy do naszych prasłowiańskich przodków.

Stosunkowo długo, bo do połowy XII wieku, na Pomorzu panowało w większości pogaństwo. Ludzie czcili siły przyrody oraz różne bóstwa, a ciała zmarłych po spaleniu grzebali na cmentarzyskach w grobach jamowych lub w popielnicach. Rozszerzająca się i utrwalająca się chrystianizacja doprowadziła do upowszechnienia się obrządku pochówku zmarłych bez spalania na stosie.

W okresie wczesnego średniowiecza ludność budowała już tu warowne grody i osady otwarte, a podstawą jej utrzymania było rolnictwo i hodowla, jakkolwiek ważną rolę odgrywało też rybołówstwo i łowiectwo oraz rozwijające się stopniowo rzemiosło i handel.

W wyniku różnych procesów historycznych Ziemia Świdwińska dawno utraciła związki z Polską. Napłynął tu prężny element ludności germańskiej, która w XII wieku uzyskała dominującą rolę ekonomiczną i polityczną. W miarę upływu czasu Słowianie, reprezentowani głównie przez Pomorzan, wynaradawiali się.

Od powstania miasta w roku 1296 przez parę stuleci brak danych informujących o liczbie jego mieszkańców. Wynika to przypuszczalnie z tego, że w owych czasach nie było instytucji zajmującej się statystyką, a ważniejsze wydarzenia odnotowywano jedynie w rocznikach kronikarskich.

Wiemy jednak, że na ludność Świdwina wielokrotnie spadały różne plagi i przeżywała ona prawdziwe kataklizmy.

W Średniowieczu Świdwin, tak zresztą jak wiele miast w Europie, często nawiedzały epidemie i pożary, niszczyły wojny. W 1311 roku na skutek zarazy miasto uległo prawie całkowitemu wyludnieniu. Także w 1351 roku panowała tu tzw. czarna śmierć, która spowodowała wielkie spustoszenie. Następnie groźne epidemie dziesiątkowały mieszkańców miasta kilkakrotnie w okresie XVI i XVII wieku. W roku 1550 zaraza pochłonęła 719 ofiar, czyli około 1/3 części ludności, z czego można wnioskować, że miasto liczyło 2000 mieszkańców. W roku 1584 zmarło w wyniku szerzącej się zarazy 574 osoby, a w roku 1618 – 197. Wielkie pożary niszczyły drewnianą zabudowę miasta w latach 1377, 1619, 1630, 1689.

W roku 1619 Świdwin zamieszkiwało 1600 osób, ale w ciągu następnych burzliwych lat wojny trzydziestoletniej prawie zupełnie się wyludniło. Wojna ta, ciągnąca się w przedziale lat 1618 – 1648 prowadzona była przez cesarza reprezentującego niemieckie państwa katolickie z państwami protestanckimi, wspieranymi przez wojska szwedzkie dowodzone przez króla Gustawa Adolfa. Po wojnie doliczono się w Świdwinie tylko 30 domów z 250 istniejących poprzednio. Odbudowujące się powoli miasto ponownie zniszczył wielki pożar w roku 1698. Te klęski spowodowały, że w 1719 roku Świdwin liczył zaledwie 522 mieszkańców. Jednak od tego czasu liczba ich stopniowo zwiększała się, chociaż zdarzyły się jeszcze okresy względnego spadku. W 1750 roku miasto posiadało 1129 mieszkańców, a po 35 latach, a więc w 1785 roku dopiero 2000. Wkrótce jednak Pomorze Zachodnie zajęły wojska napoleońskie. W roku 1809 liczba jej w Świdwinie wynosiła poniżej 1500 osób.

W XIX wieku i później znajdujemy już wiele danych informujących o liczbie mieszkańców miasta.

Swoje piętno na liczebności Świdwina odcisnęła też pierwsza, a zwłaszcza druga wojna światowa. Rok 1945 przyniósł całkowitą, niespotykaną w dziejach wymianę ludności Ziem Zachodnich i Północnych, a w tym i Świdwina. Zgodnie z postanowieniami jałtańskimi ludność niemiecka, która nie opuściła tych terenów wcześniej, została wysiedlona do Niemiec, a przybyli tu osiedleńcy z różnych rejonów Polski oraz repatrianci zza Buga.