Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
swidwin.prv.pl
Świdwin jako miasto samorządowe 1808 - 1849 PDF Drukuj Email
Świdwin - Historia

Opis pochodzi z miesięcznika samorządów miasta Świdwin i gminy Świdwin "GAZETA ŚWIDWIŃSKA".


1808 - 19 listopada - ukazanie się niemieckiej ustawy (reorganizacji) miejskiej.

1808 - Obie kasy miejskie: miejska i gminna zostają złączone.

1809 - Miasto zaciągnęło w czasie wojny 5852 talary długów.

1809 - luty - Świdwin ma 1515 mieszkańców w 262 ogniskach domowych. W mieście jest 177 mistrzów (25 sukienników, 42 szewców, 11 krawców, 14 włókienników, 5 kuśnierzy, 11 cyrulików, 2 rzeźników, 6 garncarzy, 4 kupców).

1809 - 22 luty - po raz pierwszy odbyły się wybory, deputowanych miejskich wybrano 22.

1809 - 4 kwiecień - folwark miejski w Niemierzynie (Nemmin) zostaje wydzierżawiony dziedzicznie za 1000 talarów i rocznym czynszem 150 talarów synowi sołtysa z Nielepu (Nelep) Ponathowi.

1809 - 10 kwietnia - według ustawy osoby sądowe muszą opuścić magistrat.

1809 - 15 maja - na członków magistratu zostają wybrani: jako burmistrz Konrektor Pliechtna, skarbnika wachmistrz Woldt, na radnych farbiarz Paul, senator Rede, deputowani miejscy Henniges i Richnow.

1809 - 20 września - nowy magistrat wprowadzony zostaje na urząd przez radcę podatkowego Knobelsdorfa z Lipia. Pensja radcy sądowego wynosiła 151 talarów, 6 groszy, skarbnika Schliebena 106 talarów, senatora Zocha 76 talarów.

1809 - 29 listopada - Johann Kley, sukiennik z Kołobrzegu (Kolberg) nabywa prawa obywatelskie.

1810 - Ze wsi byłej komturii Świdwin utworzony zostaje Urząd Kolonialny Świdwin (tzn. Urząd Dóbr Skarbowych - Państwowych). Zarządcą dóbr skarbowych z tytułem najwyższego urzędnika dóbr kameralnych zostaje Aktuarius Zietken.

1810 - Przewodniczący magistratu otrzymuje pensję 150 talarów, skarbnik i senator Woldt - 100 talarów.

1810 - 20 listopada - majątek miejski położony przed Bramą Kamienną zostaje dziedzicznie wydzierżawiony przez inspektora finansowego Müllera za stałą sumę 1800 talarów i 125 talarów rocznego czynszu oraz innymi małymi opłatami.

1810 - Przewodniczącym rady miejskiej jest Dehnel.

1811 - W wyniku trwającego ponad rok dochodzenia przeciwko burmistrzowi Pliethowi, komisarycznym burmistrzem zostaje A. Brewing.

1811 - Przewodniczącym rady miejskiej zostaje browarnik Richter.

1811 - Budżet rady miejskiej ma wpływy w wysokości 1718 talarów, a majątki 204 talarów.

1811 - Skarbnikiem zostaje wybrany Kari Virchow.

1811 - W czasie kopania studni w Oparznie (Wopersnow) znaleziono 25 centymetrową brązową figurkę chłopca w zbroi i hełmie.

1811 - Johann Goltieb Hackert, gorzelnik i wytwórca tabaki z Drawska (Dramburg) nabywa prawa obywatelskie.

1812 - Superintendent ma dochody nie przekraczające 560 talarów, diakon Fischer 203 talary, rektor Schramm 120 talarów.

1812 - Kontur Schulze jak też rektor Haese, donoszą, że sufit w budynku szkolnym jest przedziurawiony i przebywanie w nim jest zagrożeniem życia. Naprawiono go za 60 talarów.

1812 - Magistrat uskarża się na to, że klasztor Wachholzhausen majątek, miejski i majątek rycerski utrzymują zbyt wiele owiec, a ponieważ wolno im tylko utrzymać tyle ile można przezimować, cierpią przez to łąki i miejskie bydło. Stan owiec na majątku Wachholzhausen wynosił 721 sztuk, na dworze miejskim 670, a w folwarku rycerskim 399. Po długoletnich sporach doszła do skutku ugoda o sprawiedliwym wypasie łąk.

1812 - 3 października - spłonął kościół w Brzeżnie (Briesen).

1813 - Otto Fauly kupuje aptekę.

1814 - Sędzia miejski Richter został zawieszony w obowiązkach. Jego posadę objął Beneckendorf z Nörenbergu.

1814 - 17 marca - umiera kupiec Christian Henniges. Prowadził on pierwsze przedsiębiorstwo w tutejszej miejscowości.

1814 - Brama Młyńska została zburzona.

1814 - Zniesiono nabożeństwa tygodniowe i poranne, co wywołało skargi deputowanym.

1814 - 28 marca - Ephrain Jacobus - handlarz z Friedlandu nabywa prawa obywatelskie.

1815 - 14 czerwca - mistrz murarski Ludwig Schewe nabywa prawa obywatelskie.

1815 - 5 października - Kari Bomemann odlewnik cyrku z Altdizigioschen nabywa prawa obywatelskie.

1816 - 9 stycznia - Anton Gross - handlarz żelazem i galanterią z Weatfeid w Weatfald nabywa prawa obywatelskie.

1816 - Miasto ma 1804 mieszkańców, a powiat łącznie z miastem 8440.

1816 - 11 czerwca - utworzenie okręgu rządowego w Koszalinie (Koslin). Włączono do niego miasta Nowej Marchii Świdwin i Drawsko (Dramburg).

1816 - Kadra 3 batalionu utworzonego w 1815 r. 9 pomorskiego regimentu landwery, stacjonuje w Świdwinie. Nosi on nazwę "świdwińskiego". Od 17 września 1867 ma on nazwę: 1 batalion (świdwińskiego) drugiego okręgu pomorskiego obrony krajowej Nr.9.
Nazwiska komendantów:

1821 - major von Steinweht.

1824 - major von Prunschenk.

1831 - major von Natzmer.

1838 - major von Schmidt (od 23 marca 1841 pułkownik).

1846 - major von der Brinken.

1848 - major von Alwensleben.

1850 - major von Nostken.

1854 - major von Ostwein.

1857 - major von Kirchbach.

1860 - major von Schlenitz (baron).

1861 - major von Valtier, od 8 marca 1866 komendant okręgu, pułkownik.

1885 - major von Tschammer, komendant okręgu, od 1876 pułkownik.

1885 - major Schramm - od 1866 pułkownik.

1816 - W latach 1813 - 1815 zebrano w Świdwinie 439 talarów dobrowolnych datków. Ponadto miasto wyposażyło 10 młodzieńców, z których w trakcie wyprawy wojennej 4 zostało oficerami; syn poborcy akcyzy Zoch, syn mistrza rzeźnickiego Wirchow, dwóch synów obywatela miejskiego Rathufiusa.

1817 - Połączenie tutejszej posady diakona z posadą pastora w Kluczkowie (Klutzkow).

1817 - Z zestawienia zbiorczego wynika, że miasto ma 5030 talarów długu, z których większość powstała w latach 1807/8; 200 talarów pozostało jeszcze z okresu wojny 7-letniej, a 550 to koszta procesowe w Kluczkowskim sporze granicznym.

1817 - Burmistrzem zostaje wcześniej zawieszony w czynnościach, A. Brewing (do 1826) później został on katolickim proboszczem.

1817 - W Klęcku (Klanzig) znajduje się królewskie nadleśnictwo. Nadleśniczym jest Schultze.

1817 - Christian Schröder, lekarz batalionu, osiedla się w Świdwinie.

1818 - Wały miejskie nazywane "trzema okopami" zostają zrównane i przebudowane na dzisiejszą ulicę Nowomiejską.

1818 - Richnow przewodniczącym rady miejskiej.

1819 - Tutejszy dom diakonalny zostaje całkowicie przebudowany. Przeniesiono tu klasę dla dziewcząt.

1819 - Born zastąpił Birnera na stanowisku sędziego miejskiego (później był Born powiatowym radcą sądowym). Sprawował on swój urząd do czasu rozwiązania sądu miejskiego patrynonialnego (sąd patrynonialny sprawował posiadacz dóbr ziemskich nad swoimi podwładnymi).

1819 - Powiat świdwiński ma 8751 mieszkańców.

1819 - Na drodze polnej do Drawska (Dramburg) spłonęło 16 marca 29 stodół.

1820 - W Świdwinie urządzono zbrojownię dla landwery, do czego wykorzystano skrzydło spichrzowe w zamku.

1820 - Lentz - przewodniczącym rady miejskiej.

1820 - 10 marca - Gottlido Tröger, cieśla nabywa prawa obywatelskie.

1820 - Powiat świdwiński ma 9167 mieszkańców.

1820 - Umiera major Friedrich Sigismund von Brockhausen z Rusinowa (Rützenhagen) jeden z najuczciwszych i najżarliwszych patriotów.

1821 - 7 marca - Ferdynand Klug buduje gospodę na rynku.

1827 - 8 czerwca - gospodę przejmuje pani Weyland.

1829 - Ludwig Wernicke, powroźnik z Koszalina (Köslin).

1859 - A. Küpkę z Rąbina (Rombin).

1839 - Heinrich Gerner z Koszalina (Köslin).

1845 - Julius Eugen ze Słupska (Slop).

1879 - Ernst Heller z Drawska (Dramburg).

1893 - Carl Collatz.

1821 - sierpień - wzniesiono żydowską (obecnie zburzona) synagogą w nowym mieście.

1822 - 18 grudnia - umiera wcześniejszy burmistrz, radca komisaryczny sądowy Johann Michael Brewing.

1823 - 14 czerwca - Joseph Senn, handlowiec z Jastrowia nabywa prawa obywatelskie i zakłada w Świdwinie manufakturę.

1823 - 23 października - Johan Bruchterkirch, gorzelnik z Brüchte (?) koło Zaslar (?) nabywa prawa obywatelskie, wyprowadza się, a w 1837 powraca.

1824 - 11 kwietnia - umiera emerytowany poborca akcyzy Ludwig Zoch.

1824 - 17 grudnia - opis miasta przez burmistrza Brewinga.

1828 - 20 marca - Franz Koch, szklarz z Ritbergu w Westfalii nabywa prawa miejskie.

1828 - 11 września - posiedzenie rady miejskiej postanawia wprowadzić targi cotygodniowe, na co uzyskuje zezwolenie.

1829 - Kart Beggerow - rowerzysta (cyklista) z Kołobrzegu (Kolberg) zakłada w Świdwinie przedsiębiorstwo żelazne.

1830 - 1 lipca - po Briesen, starostą zostaje baron von der Goltz z Krzycka (Kreitzig).

1830 - 22 luty - Friedrich Holzhüter, rymarz z Koszalina (Köslin) nabywa prawa miejskie, w 1832 zakłada on przedsiębiorstwo jeszcze dziś znajdujące się w rękach synów.

1831 - Majątek miejski zostaje zakupiony przez syna poprzedniego właściciela Müllera za 300 talarów.

1831 - Dochody tutejszego diakona wynoszą 228 talarów, 4 grosze.

1831 - 22 czerwca - generalny superintendent (najwyższa godność w kościele ewangelickim) Ritschl wprowadza Beneckendorfa na stanowisko superintendenta (tzn. duchowny ewangelicki sprawiający nadzór nad duchowieństwem i zborami w diecezji).

1832 - 16 lipca - konduktor rządowy Schlieben wymienia w swoim piśmie do Towarzystwa Historycznego Pomorza o odkryciu w 1826 w tutejszym kościele miejskim cynowych trumien. W jednej z nich znaleziono klejnoty: krzyż ze złotym łańcuchem. Opis tych starożytności dostarczono rządowi w Koszalinie.

1832 - 12 listopada - miasto Świdwin jako właściciel folwarku Łabędzie (Labenz) wraz z 10 należącymi do niego zagrodami zawiera reces, według którego odstępuje się jedną czwartą gospodarstw chłopskich wraz z roczną rentą, a pozostałość zatrzymuje się jako swoją własność. Przed recesem regulacyjnym majątek miał 5 włók (828 mórg), a po nim ponad 7 włók.

1832 - W Niemierzynie (Nemmin) założono miejską cegielnię przy tutejszym lesie Hammer. Została ona wydzierżawiona i przynosiła dzierżawcy z każdego wypału cegły 40 talarów.

1833 - 1 marca - po długich rokowaniach został dziedzicznie wydzierżawiony rodów: majątek ziemski w Łabędziu (Labenz) o wysokości 1471 mórg za 3000 talarów (odstępnego) i 200 talarów rocznie dzierżawy wieczystej. Wydzierżawił go Seeligsohn z Karsiboru (Karsbaum). W następnym roku wykupił on czynsz dzierżawy wieczystej w wysokości 200 talarów za jednorazową opłatę 5233 talarów.

1833 - Nadleśniczym w Klęcku (Klanzig) jest major (do 1837).

1833 - W. Ritz jest doktorem medycyny w Świdwinie.

1834 - Miasto ma 2815 mieszkańców, powiat 9359, razem 12174 mieszkańców.

1834 - Przewodniczącym rady miejskiej jest G. Troeger.

1834 - 20 maja - umiera Christian Nebe, były aptekarz i emerytowany senator.

1835 - Zbudowano kościół we Więcławiu (Benziaffshagen).

1835 - 11 listopada - umiera królewski, powiatowy poborca podatkowy Gottlieb Schlieben.

1835 - Po recesie (układzie) separacyjnym miejska granica polna miała 11040 mórg.

1836 - 4 grudnia - umiera piekarz, wcześniejszy przewodniczący rady miejskiej Dawid Lenz.

1837 - Dr Salinger lekarzem w Świdwinie.

1837 - 7 września - Wilhelm Rennecke, farbiarz z Kroppenstadt (powiat Halbertadt) nabywa prawa obywatelskie.

1837 - 27 września - wzniesiono nowy budynek szkolny przy ulicy Młyńskiej (Möhlenstr).

1838 - Przewodniczącym rady miejskiej jest mistrz murarski Bernhardt.

1838 - Zbudowano kościół w Nielepie (Nelep).

1838 - 23 lipca - sesja radnych miejskich przychyla się do propozycji magistratu odnośnie zakupu majątku rycerskiego Wachholhausen za 10.000 talarów.

1838 - 10 sierpnia - burmistrz Theiss nabywa majątek rycerski Wachholahausen za 10625 talarów. Kolegium magistratu zgodziło się na zwiększoną sumę. Sesja rady miejskiej odrzuca propozycję, a radni są bardzo wzburzeni. Theiss pozostaje właścicielem majątku rycerskiego.

1838 - Sesja rady miejskiej wybiera na burmistrza 10 głosami przeciwko 8 kierownika protokołu kryminalnego (karnego) Zunckera.

1838 - Zakończono separację (rozłączenie); 263 właścicieli ziemskich znalazło się w mieście. Obywatele, których grunty były dalej położone pobudowali się na nich. Od tego czasu powstaje tzw. "Nowy Świdwin".

1839 - Ferdinand Zuncker wprowadzony zostaje na urząd burmistrza.

1839 - Buchterkirch zakłada słodownię i browar.

1839 - J. Klej zakłada sklep kolonialny.

1840 - Przewodniczącym rady miejskiej jest ponownie F. Klatt.

1840 - 15 sierpnia - naczelny prezes von Bonin ogląda miasto.

1840 - 2 listopada - wszystkie trzy instancje orzekają, że miasto ma zapłacić burmistrzowi Theiss 200 talarów pensji wraz z nabiegłymi odsetkami według ustawy z 11 maja 1850. Powtarzane skargi, petycje i wyroki sądowe nie zmieniły tego. Thiess otrzymywał pensję do swojej śmierci (kwiecień 1879).

1841 - 3 maja - umiera mistrz ciesielski Dawid Troeger.

1842 - 9 luty - Salomon Ephroim Jacobus uzyskuje prawa obywatelskie i otwiera swój sklep. Od 1 października 1866 przejmują go jego synowie.

1842 - 31 lipca - umiera aptekarz Wilhelm Brewing.

1845 - 16 kwietnia - umiera królewski podskarbi Friedrich August Schneider.

1845 - Cari Schacks batalionowym w Świdwinie (do 1847). Oprócz niego lekarzami są Lüdden i Haeger.

1845 - miasto ma 5422 mieszkańców, powiat 11.514, razem 14.936 mieszkańców.

1844 - 20 stycznia - umiera kupiec i wcześniejszy przewodniczący rady miejskiej Klatt.

1844 - 4 grudnia - umiera Aleksander Wilhelm Brewing, ekspedytor poczty królewskiej.

1845 - 16 stycznia - radni miejscy postanawiają utworzyć na polecenie radcy sądowego Borusa Towarzystwo Upiększania Miasta, któremu miasto udzieliło subwencję 50 talarów, na co otrzymało zgodę. Na początku zabrano się do "Góry Szubienic" - (Galgenberg). Towarzystwo istniało do 1871 r.

1845 - Kolegium miejskie postanawia odsprzedać jezioro Bukowiec (Buchholz), co też nastąpiło w 1855 - 6 stycznia zawaliła się sztolnia na jeziorze Bukowiec. Odtąd wielokrotnie projektowano jej budowę, ale realizację odkładano.

1845 - Radni miejscy zaproponowali magistratowi, aby wniósł prośbę do ministra sprawiedliwości o odznaczenie radcy sądowego Borusa orderem w uznaniu zasług dla miasta. W tej sprawie wnieśli też petycję do króla pod datą: 5 listopad. Prezentacja ta została także odrzucona (pod datą 29 listopad).

1846 - Przewodniczącym jest E. Klatt (do 1850).

1846 - Połączono nadleśnictwo w Klęcku (Klanzig) z nadleśnictwem Claushagen (?).

1846 - 8 kwietnia - Christian Ludwig Achilles, z Brunszwiku nabywa prawa obywatelskie.

1846 - 17 kwietnia - umiera kantor Ludwig Koehn.

1846 - 20 czerwca - umiera woźny sądowy Friedrick Koepp, posiadacz żelaznego krzyża 2 klasy, rosyjskiego krzyża św. Jerzego 5 klasy, złotego odznaczenia służbowego i pamiątkowego medalu wojennego.

1846 - 2 sierpnia - umiera Christian Friedrich Klug, szynkarz i fabrykant mydła zwany zdobywcą (szturmowcem) Bastylii.

1847 - styczeń - Fr. Kantzkow z Prentzlau osiedla się w Świdwinie.

1847 - Założenie świdwińskiego rolniczego Towarzystwa Afiliowanego. Przewodniczącym był przez długie lata Braun z Krosina. W 1849 utworzono filię towarzystwa, którego przewodniczącym był podskarbi Schmidt.

1848 - 19 maja - umiera szewc Gottlieb Conrad. 12 maja na pustą pogłoskę o natłoku Polaków zwołał zbiórkę ladwery, a szewc Schulz - złośliwie tak go postrzelił, że stempel do nabija strzelby przebił mu plecy.

1849 - Zniesione zostają sądy: Mieszkańcy (wyrobnicy, chałupnicy) podlegali pod sąd powiatowy w Drawsku (Dramburg). Komisja sądu powiatowego miała swoją siedzibę w Świdwinie.

1849 - 22 grudnia - von Domarus z Baszewic (Batzwitz) w powiecie Gryfice (Greifenberg) kupuje dom od radcy sądowego Bornsa i urządza tu gospodę.