Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
swidwin.prv.pl
Świdwin jako komturia zakonu joanitów 1600 - 1699 PDF Drukuj Email
Świdwin - Historia

Opis pochodzi z miesięcznika samorządów miasta Świdwin i gminy Świdwin "GAZETA ŚWIDWIŃSKA".


1600 - Umiera burmistrz Simon Schünemann, nowym zostaje Adam Ziebell.

1600 - 9 lipca - Folwark komturii w Smardzku otrzymuje prawo do wypasu bydła na granicy polnej Świdwina co gwarantował rejestr spadkowy z 1579 r.

1601 - Książę Joachim oddaje dom Kartuzów przy Świdwinie junkrowi Hennigowi Reich jako jego majątek.

1601 - 5 maja - Chłopi z okolic domu Kartuzów złożyli hołd Hennigowi Reich.

1601 - Starosta Dietloff von Winterfeid wypłacił z kasy kościelnej każdemu pastorowi 90 (Finkenaugen), podwyższył też pensję Kolegium Szkolnemu i organiście.

1602 - zbudowano kościół w Krzecku (Krentzig).

1602 - Hennig Reich otrzymuje list lenny od Joachima Friedricha o przyjęciu domu kartuzów ze wszystkimi przyległościami: 3 folwarkami Kartuzów, Krosino (Grossin) i Stare Resko (Kitzig) 7 wsiami Krosino (Grossin), Stare Resko (Ritazig), Kluczkowo (Klutzkow), Lipce (Liepz), Kłodzino (Klötzin), Dołganów (Dolgenow) i Jastrzębniki.

1602 - 14 września - Dietloff von Winterfeid powołuje na kapłana (pastora) Johanna Mildenbacha, zważywszy na to, że obstawała za nim rada i cała gmina.

1604 - przybyła do Świdwina panienka Maria, z domu hrabianka Branderburska i Księżniczka Prus w orszaku 80 koni, aby następnego dnia wyjechać dalej.

1604 - Suma wszystkich miejskich wpływów wynosiła 1529 talarów, 31 groszy, 12 fenigów, a suma wydatków 175 talarów, 2 grosze, 2 fenigi.

1609 - Oddano hołd księciu Johannowi Sigismundowi.

1610 - 7 sierpnia - Książę Johann Sigismund potwierdza przywileje miasta Świdwina.

1610 - Drożyzna - Pół korca żyta kosztowało 1/5 guldena, gdyż gradobicie w dniu św. Wita wyrządziło wiele szkód.

1611 - burmistrzem zostaje Jakob Tessmer.

1613 - Hennig Reich, właściciel majątku Kartuzów zostaje zatrzymany przez książęcy rząd w Gorzowie Wielkopolskim (Ladobergu), gdyż nie odprowadzał on podatków do ratusza.

1615 - 21 czerwca - Rozkaz Wedigo Reimar von Puttlitz dla zarządcy domu Kartuzów Lorenza Waltera przy nieobecności jego junkra, aby zaległe podatki zapłacił radzie miejskiej.

1616 - 1 maja - pastor z Rusinowa (Rutzenhagen) Jakob Terlath zakłuł nożem pastora z Oparzna (Wopersnow) Lubke. Został za to ścięty mieczem na rynku w Świdwinie, w dn. 19 lutego 1617. Wykazał się on niebywałą odwagą, na śmierć szedł śpiewając wysokim głosem.

1618 - Burmistrz, dzielnicowy, starsi rady proszą starostę von Puttlitza o obsadzenie posady pastora po zmarłym Andreasie Rhan, kapłanem Johannem Caldenbach.

1618 - Przed początkiem "nieszczęsnej wojny" Świdwin liczył 197 obywateli, w tym 74 browarników.

1618 - Jeszcze jeden rozkaz książęcego rodu wzywający Henniga Reich do zapłaty 44 talarów, 18 groszy tj. kwotę zaległych podatków w przeciwnym razie zarządzona będzie egzekucja. Zabrania mu się hodowli 600 - 700 owiec, lecz tylko 300 na co pozwolił mu Jego Książęca Mość przez swojego zarządcę.

1618 - 1 listopada - przybył do Świdwina książę, margrabia Johann Sigismund i przebywał tu do 5 listopada.

1618 - Przed adwentem spadł tak wielki śnieg, że ludzie nie mogli dotrzeć do siebie.

1619 - Na skargę Henniga Reicha przeciwko radzie miasta. Książęcy sąd nakazał zapłacić mu wszystkie podatki i odsetki, a ilość owiec utrzymać tak jak miał to przykazane.

1619 - 19 lipca - Olbrzymi pożar w mieście. Spaliły się domy Paula Poltzen, Petera Andreas Christopcha Waltersa, Johanna Hinrich, Heinricha Tesmer, Paula Montei, oraz chałupy Johanna Jakobisa, Samuela Waltera, Michela Belingsa, Adama Kolbergena i wiele innych.

1619 - Książęcy rząd w Kostrzynie (Küstrin) obsadza Joachima Grunewitza w Świdwinie jako przełożonego kościoła. Spotkało się to z protestem rady, który nie został jednak przez rząd uwzględniony. Burmistrzem był w tym czasie Joachim Grunwald.

1620 - 12 lipca - Książę Georg Wilhelm potwierdza przywileje miasta Świdwina.

1621 - luty - ogromny ziąb, zamarzły nawet studnie w mieście.

1621 - Hennig Reich - były junkier ze Świdwina zmarł w swoim majątku w Starym Resku (Ritzig). Jego majątek w postaci 7 wsi i 3 folwarków wraz z poddanymi kupił za 22000 marek Lorenz von Wachholz. 24 maja chłopi złożyli mu hołd.

1621 - 11 czerwca - Lorenz von Wachholzw otrzymuje inwestyturę od Księcia Georga Wilhelma.

1622 - Wielka drożyzna.

1624 - 31 maja - Ugoda miasta z Lorenzem von Wachholz w związku z obowiązkiem zapłaty podatków klasztornych przed obliczem świdwińskiego starosty. Klasztor powinien zapłacić podatek gruntowy.

1625 - Nastały tanie czasy - sągiew drewna kosztowała 3 srebrne grosze, pół korca żyta 9 groszy, tak samo jęczmień, owies 6 groszy.

1626 - 21 stycznia - umiera starosta von Putliz. Złożenie zwłok do grobowca w skrzydle chóralnym kościoła miało miejsce 3 maja. Nowy komtur, Gorg von Winterfeid został wprowadzony na urząd 17 lutego tego roku przez panów z Izby Nikolausa Schuberta i dr Osterode, a 21 lutego został przez kanclerza Izby dr Colhusena.

1626 - Zmieniono układ z 1526 i 1580 roku i ugruntowano regułę zakonną, że mianowany przez mistrza zakonu następca musi prosić księcia o nominację na starostę, po tym obsadzony jest na stanowisku przez rząd Nowej Marchii i zaprzysiężony przez mistrza Zakonu Komisarza.

1626 - Wpływ miasta Świdwina: razem 1828 talarów, 24 grosze. Wydatki 1645 talarów, nadwyżka 283 talarów.

1626 - 3 lipca - nowa ugoda między radą i Lorenzem von Wachholz przed obliczem komtura Georga von Winterfeid. Ten ostatni powinien zapłacić nałożoną ekstra kontrybucję.

1627 - 6 grudnia - do miasta wkroczyły pierwsze wojska cesarskie kompaniami Chorwatów i walońskich regimentów. Bez kobiet i dzieci 1500 ludzi. Miasto musiało ich od 6 grudnia 1627 do 8 sierpnia 1630 za 32046 talarów kwaterować.

1628 - 27 maja - nadciągnęła osobista gwardia Wallensteina 400 zbrojnych jeźdźców, wiele wozów zamykało pochód; plądrowali oni i uciskali mieszczan nadzwyczaj.

1628 - 10 listopada - Przybyła tu 3 kompania cesarskiej piechoty i pozostały tu 2 lata w garnizonie. Każdy dom miał 9 - 11 żołnierzy na utrzymaniu. 17 września - doniesienia komtura ze Świdwina o panach von Leckow z Lekowa (Leckow). Posiadali oni 2 części wsi, a poza tym jeszcze opuszczoną granicę polną nazywaną Cieszynem (Teschenbusch). Trzecia część wsi była od 1454 własnością książęcego urzędu, a w 1540 drogą kupna odstąpioną zakonowi joanitów. Ta część miała 16,5 włóki. "Czarne jezioro" należało do von Blackenburgów ze Słowieńska (Schlenzig).

1630 - 8 sierpnia - walka Szwedów z Cesarskimi, którzy wycofali się. Spłonęły stodoły z ziarnem, mieszkańcy zbiegli.

1630 - 13 październik - majątek Wilczkowo (Völzkow) został zespolony ze Świdwińskim lennem zakonnym i oddany w lenno wraz ze wszystkimi prawami i sądownictwem Karstenowi von Zastrow.

1634 - Piorun uderzył w najwyższy czub wieży (?) obalając ją.

1635 - 49 - Korona szwedzka okupuje Świdwin. Najpierw miasto otrzymał Steno Bielke, potem generał Stallhans, a w końcu generał Mortaigne. Prawowity komtur żył 14 lat na wygnaniu.

1636 - Szwedzkie regimenty nałożyły na miasto kontrybucję.

1636 - Publiczna kasa kościelna wystawia Friderichowi von Briesen obligację o wartości 350 guldenów na zagrodę chłopską w Koszanowie (Kussenow), które będzie przysądzone kasie 7 lipca 1651 wskutek likwidacji.

1637 - 9 stycznia - Petycja świdwinskiego rycerstwa, burmistrza i rady w sprawie odstąpienia komturii na 10 lat szwedzkiemu generałowi Stallhanowi.

1638 - 24 maja - Martin Weber przełożony sądu świdwinskiego donosi komturowi, że komturia została zrujnowana do podstaw. Na folwarkach nie ma owiec ani bydła, nie obsiano ozimin, wsie opustoszały. Od 3 lat musiał się zatrzymać w Polsce w mieącie Tempelburg, gdyż Szwedzi okupują komturię.

1640 - 8 kwietnia - Wincent Hennig i Hans Christoph Wachhlol oddają w lenno Hansowi Borkowi 3/5 wolnej włóki we wsi Jastrzębniki (Falkenberg).

1643 - Piechota cesarska i Polacy szturmują miasto i zamek mimo rozpaczliwej obrony Szwedów, muszą odstąpić jednak od miasta, gdyż nadciągały wzmocnione oddziały szwedzkie.

1644 - zmarł Lorenz Wacholz - właściciel domu Kartuzów.

1644 - 25 maja - Ponieważ zmarł generał major Staljhaus, Georg von Winterfeid prosi felmarszałka za pośrednictwem księcia o nadanie mu komturii Świdwin.

1646 - 10 sierpnia - Aschersleben - Torstensohn odpisuje, że Królowa Krystyna (?) przyznała komturię generałowi Montaigne i nie w jego mocy jest to zmienić.

1648 - W noc zapustów rozszalała się tak gwałtowna burza, że domy chwiały się na swoich fundamentach i znacznie zostały uszkodzone. Tylni fronton ratusza i lewy szczyt bramy miejskiej zostały zmiecione.

1650 - 28 czerwca - Rada miejska Świdwina kupuje majątek Łabędzie (Labenz) za 2500 talarów od braci Hennig i Lorentz von Rützow.

1650 - Majątek Wilczkowo (Wölzkow) łącznie ze Świdwińskim lennem zakonnym przechodzi z rąk von Zastrow do burmistrza Heinricha Heinrici.

1650 - 13 listopada - Burmistrz Mode przy aprobacie księcia kupuje Dom (majątek) Kartuzów za 3000 talarów od synów Lorenza von Wachlolz.

1651 - 2 marca - Książe Friedrich Wilhelm zatwierdza zakup majątku Łabędzie (Labenz) przez radę Miejską.

1651 - Otwarto licytację majątku Lorenza von Walchholz wycenionego na 24233 "Finkenaugen": Lipce (Lepz), Kluczkowo (Klutzkow), Ritzig (?), Jastrzębniki (Falkenberg), przyjęli jego synowie Wincent Hennig i Hans Christoph za 23348 "Finkenaugen".

1654 - Mistrz zakonu Johann, książę Nassan potwierdza burmistrzowi Świdwina Möde, że mocą układu z 2 czerwca 1624 ma swobodę mielenia zboża i połowu ryb w Redze.

1655 - 20 - 21 czerwca - Książe Friedrich Wilhelm potwierdza przywileje miasta.

1657 - 11 maja - umiera komtur Georg von Winterfeid.

1658 - 11 maja - 1678 - Bogislaw von Schwenn - radca wojenny i generał major zostaje komturem Świdwina.

1661 - 5 stycznia - Wielka burza. Zwaliło czuby wież w wielu wsiach. Runęły także fronton ratusza i prawe skrzydło bramy kamiennej.

1664 - Burmistrz Peter König odnotowuje dokładną inwenturę kasy kościelnej i jej obligacji. Spis znajduje się w magistracie.

1664 - 17 września - Köln nad Szprewą: Fryderyk Wilhelm pisze: Panowie von Briese mają mielić zboże w młynie Świdwińskim i w żadnym innym.

1668 - Runęła słynna wieża (?) zwana "Pikiem Pomorza".

1670 - 3 marca - Peter König - burmistrz Świdwina otrzymuje w zastąpienie miasto Łobez (Labenz) jako lenno.

1670 - wrzesień - zburzeniu uległa wieża kościelna (?).

1673 - 22 sierpnia - Na skargę magistratu na inspektora Mulkopfa, konsystorium (najwyższa władza w kościele ewangelickim) i rząd Nowej Marchii decyduje, żeby inspektor powstrzymał się w swych zapałach przeciwko magistratowi. Ma on ponadto odprawiać nabożeństwa cotygodniowe, jak też wieczorne. Co rada miejska mu nadsyłała, powinien obwieścić z kancelarii. Jego pies nie powinien więcej biegać luzem po kościele. Odnośnie bijatyki z diakonem rada powinna powiadomić o wszystkich okolicznościach. Przy obsadzaniu kolegium szkolnego nie ma on głosu decydującego, nie może się też sprzeciwiać wybranej osobie.

1676 - Joahim Hennecke, diakon uskarża się przełożonemu kościoła na opieszałość mieszczan w dowozie mu drewna. Z 10 fur przywieziono mu tylko jedną.

1678 - Komendantem zostaje Heinrich von Flemming.

1679 - Na majątkach miejskich ciążą długi w wysokości 2228 talarów.

1679 - Z 12 niemierzyńskich gospodarstw chłopskich, 3 są opuszczone, z 9 w Nielepie (Nelep) 6 opustoszało, z 5 w Kartlewie (Korlof) 2 są zamieszkałe, a z 6 we wsi Łabędzie (Labenz) 2 są opuszczone. Ogółem z 32 gospodarstw 14 jest nie zamieszkałych.

1680 - 16 lipca - Książę Mość Brandenburgii żąda poinformowania go w jakim stanie było miasto przed rokiem, czy starczyło pożywienia i istniało rzemiosło; przez co miasto wpadło w tak zły stan i w jaki sposób może ono podnieść się i rozwijać.

1681 - 1 listopada - według starego, utartego zwyczaju magistrat nominuje ze swojego gremium 2 kandydatów do urzędu sędziego miejskiego i prosi starostę o zatwierdzenie jednego z nich.

1684 - Diakon Theodor Rüdiger prosi magistrat o zezwolenie na odczytanie ewangelii i epistoły zamiast odśpiewania, na co uzyskuje zgodę.

1685 - Henrich von Flemming żąda od pana von Briesen z Brzeźna (Briesen) zapłaty 124 talarów naleciałych odsetek kasy publicznej.

1687 - 27 września - spór komtura z Lorenzem Christianem von Briesen z Krzycka (Kreitzig) z powodu tkactwa i podatków.

1687 - Burmistrz i rada skarżą się do rządu Nowej Marchii na starostę, gdyż ten wbrew zarządzeniu wizytacyjnemu obsadza kościół różnymi diakonami. Spory te rozciągnęły się na następne stulecie.

1689 - 16 kwietnia - Wielki pożar w lesie, prawie całe miasto legło w popiołach, z Ratusza i kościoła pozostały tylko otaczające mury. Ocalało tylko kilka domów na ulicy Budowlanej i przy bramie Młyńskiej.

1689 - 28 kwietnia - Reskrypt książęcego rządu, podpisany przez Eberfarda Dankelmanna o zwolnienie wszystkich mieszkańców, którzy zostali spaleni, na 15 lat ze wszystkich podatków. Dla odbudowy miasta zezwolono w książęcych landach na zbiórkę pieniężną.

1689 - 29 maja - Książę Fryderyk II potwierdza udział miasta we wsi Łabęzie (Labenz), którą miasto otrzymało w spadku po obu Hennigach i Lorenz von Rützow.

1690 - Starostą zostaje Rüchel ze Slonowic (Schlonwitz) zmarł na początku 1691 r.

1690 - Kolejne skargi i spory komendanta Flemminga z rycerstwem i chłopami.

1690 - Przewodniczącym sądu grodzieckiego jest Daniel von Weber (z Krosina /Grössin/ zmarł 13 października 1694 r.).

1690 - W świdwińskiej księdze kościelnej wymienia się następujące rodziny: Klemp, Lüdtke, Nickel, Messerschmidt, Wierche, Rodenwald, Nemitzń, Weisskopf, Kohihoff, Lampe, Richnow, Prochnow, Tetzlaff, Schweitrügger, Korn, Leddin, Koos, Schheddin, Wurfboin, Knuth, Schimmig, Teufel, Brasche, Dröse, Dubratz, Dopke, StefFen, Schimmelpfennig, Brand, König, Zasrrow, Rhode, Döge, Dehnell, Lentz, Hamvaermeister, Klemm, Kols.

1691 - Po staroście (zmarłym) Rüchel następuje Bogislaw von Schwenn z Oparzna (Wopersnow).

1692 - Publiczna kasa miejska wynajmuje Hansowi Klemp gospodarstwo w Koszanowie (Kussenow) na trzy lata za 15 guldenów rocznego czynszu ze zobowiązaniem odprowadzenia poborcy powiatowemu miesięcznych kontrybucji, postawienia płotów i wykończenia izb.

1692 - 23 grudnia - Johann Bulfius zostaje zatwierdzony przez książęcy rząd na burmistrza. W Kolegium rady miejskiej wymienia się: Andreas Leddin, Peter König, Michael Splitt, Henrich Wurfbajn, Johann Heinrich, Joachim König, Martin Messerschmid. Te same nazwiska występują w 1699 r.

1693 - Powszechna kasa miejska zawiera trzy letni kontrakt z Dawidem Priebe z Koszanowa (Kussenow), na mocy którego miał on płacić rocznie 15 guldenów czynszu i utrzymać wszystkie gospodarstwa chłopskie.

1694 - 20 listopada - Fryderyk III zatwierdza miastu lenno we wsi Łabędzie (Labenz).

1695 - Publiczna kasa miejska sprzedaje gospodarstwo chłopskie za 350 guldenów Hansowi Zitzke, wyzwolonemu chłopowi z Koszanowa (Kussenow), tak samo przekazuje 2 gospodarstwa Dawidowi Priebe za 340 guldenów.

1695 - Przewodniczącym sądu grodzkiego zostaje Christian von BeneckendorfF. Przysięga on staroście przestrzegać prawa bez względu na osobę.

1696 - 1707 - Obszerny rejestr długów powszechnej kasy miejskiej od burmistrza Joachima König.

1696 - 13 październik - Przywileje dla wszystkich krawców.

1697 - Jmmanuel Kraemer aptekarzem w Świdwinie. Zmarł 21 września 1703, a aptekę przejął jego syn.

1697 - Spalono w Oparznie (Wopersnow) wiedźmę zwaną Zietlow.

1697 - Spory między mieszczanami a mieszkańcami z Chomętowa (Gumtow) w sprawie przygranicznego lasu.